Een overdonderende kroniek van een adellijke Hongaarse clan, over hoop, verlangen en verval

In ‘Lázár’ volgen we vanaf 1917 de familie Lázár, een Hongaars adellijk geslacht dat de turbulente twintigste eeuw aan den lijve ondervindt. Oorlogen, de val van de Oostenrijks-Hongaarse monarchie, fascisme, de vervolging van Joden en uiteindelijk het communistische regime doen de wereld waarin de familie leeft langzaam verdwijnen. Wat overblijft, zijn familiegeheimen, liefde, verlies, schuld en de voortdurende strijd om zich staande te houden in een veranderende wereld.

Ik moet toegeven dat ik het boek pas besloot te lezen na de vele lovende recensies. Inderdaad, Biedermann schrijft beeldend, zintuiglijk en zeer gedetailleerd, maar vaak met lange, haast eindeloze zinnen die mij af en toe wat te gekunsteld en overdreven leken. Ook de vele vertelperspectieven vragen aandacht: je wordt geregeld vrij abrupt in het hoofd van een ander personage geslingerd, soms zelfs midden in een heel andere verhaallijn. Hmmmmm, verwarrend. De historische achtergrond is dan weer interessant voor wie van dichtbij betrokken is bij de geschiedenis van Hongarije en Midden-Europa. Pas toen de grote wereldoorlogen aan de beurt waren, werd ik echt in het boek gezogen. Historische gebeurtenissen beschrijft Biedermann zoals ze zijn, maar hij is niet te beroerd om er rijkelijke porties fantasie, romantiek of drama in te verweven. Droge historische passages wisselen af met uitgesmeerde taferelen van zelfverminking, verkrachting, oorlog, deportatie, dood en seks, alsof ze niet mogen ontbreken in een historische roman. Wat is werkelijkheid en wat is verbeelding, vroeg ik me dan af. Welke andere auteur zat er plots aan de knoppen? Of was een dosis AI nodig om wat meer schwung te brengen in het geschiedenisboek van de familie Lazar? Het verschil in stijl viel mij erg op.
Lázár is een rijke, soms bizarre en bij momenten schokkende familiekroniek, waarin werkelijkheid en verbeelding voortdurend door elkaar lopen.
Toch blijf je lezen, want een klepper met deze inhoud en omvang schrijven op je 21 is tenslotte een serieus huzarenstukje. En je wil toch ook weten hoe het de familie Lazar verder vergaat?
Bijzonder vond ik ook het lusachtige einde: het verhaal lijkt uiteindelijk over verschillende generaties heen terug bij zijn begin aan te komen. Daarmee krijgt de hele familiegeschiedenis achteraf nog een andere betekenis.

Voor wie houdt van historische romans, familiekronieken, Midden-Europa en boeken waarin werkelijkheid en fantasie door elkaar lopen, is Lázár zeker een boek om te ontdekken.