Een poëziebundel met diepzinnige thema's
Bij een boek valt me eerst de kaft of de titel op, bij deze bundel werd ik getroffen door beide.
Uit de titel ‘Het geduld van water’ spreekt voor mij een zekere mildheid: het doet me denken aan de rustig kabbelende rivier Aras die in het boek van Sholeh Rezazadeh (‘Ik ken een berg die op me wacht’) speels een weg tussen de bergen zoekt, maar dan toch ook verraderlijk, zij het onbedoeld, uit de hoek kan komen.
Geen water in het beeld van de kaft bij Clarysse, wel een oudere dame, getooid met juwelen en opgemaakt haar, doorheen haar gezicht loopt een gebouw en een donkere schaduw alsof ze van beiden deel uitmaakt. Titel en beeld op de kaft geven een zekere berusting weer.
Ik heb begrepen dat naast de dichter Johan Clarysse ook de schilder voor deze symbiose zorgde.
‘Het geduld van water’ is een dichtbundel van Johan Clarysse en bestaat uit vijf delen: Afscheid, Spiegel, Breinmist, Uitzichten, Vergetelheid.
Het eerste deel beschouw ik als de kern van de bundel:
In het gedicht Afscheid, dat bestaat uit vier delen, neemt een zoon langzaam afscheid van de moeder. Een aangrijpend afscheid. Het lange gedicht ademt een veelzeggend stilzwijgen uit waarin tegelijk een geborgen intimiteit aanwezig is:
‘Toon mij je moederziel, zwijg ik
Samen ruimen we de kasten op, schrijven
namen in de schors van ons geheugen,
plekken waar zij nog ademt’.
…..
‘Wij zitten op de bank, de mist grijpt
ons bij de nek. Een bosduif zoekt de zon.’
……
‘Herinneringen aan herinneringen
graven wij op als nieuwe vondsten’
….
Deze intimiteit is ook aanwezig in de kleine huiselijke dingen, om dan toch weer te eindigen in de nauwe nabijheid tussen moeder en zoon.
Het tweede gedicht in het eerste deel‘Rechter en vriend’ bestaat eveneens uit vier delen en lijkt me een afscheid van een overleden vader. Het is een terugblik met meer afstand, maar de taal roept ook hier weer prachtige intieme beelden op:
‘Al kan ik nooit je hand
Nog schudden. Ik houd je
Lichaam wakker. In je botten
Kom ik langzaam thuis’
Dit gedicht zou ook het definitieve afscheid van de inmiddels overleden moeder kunnen zijn, bedenk ik.
In de gehele bundel staan prachtige metaforen zoals:
‘…Het landschap is een lichaam dat zich vertakt
hoe meer ik begrijp, hoe meer het mij ontsnapt…’ (uit: Middag in Auvergne)
‘…Leg me neer in
je alles begrijpende lakens…’ (uit: Ik zal niet wachten)
Het gedicht Breinmist is daar een bijzonder voorbeeld van:
‘…Daarnet vroeg ze waar ze heen moet
als het in haar kamer ineens sneeuwen gaat…’
…’Als ik recht sta veren haar gedachten op.
In spartelende zinnen praat ze
over oude liefdes die niet overgaan’…
Vergeten, breinmist, herinneren, weggaan en afscheid: het is de schaduw in het beeld van de kaft, een duisternis die bovendrijft in deze bundel. En daartegenover, of beter gezegd als lichte tred tussen diepzinnige thema’s is er de liefde, die als een warme deken de zwaarte omhult:
‘…Was ik een boek, je zou mijn rug strelen
en de letters stelen uit elk blad..’ (uit: Alziend oog)
Deze bundel, een debuut uit 2024, is beslist het lezen waard, want sommige zinnen blijven aan je kleven.
c.sap
