Menu

De laatste (onderwater)wereld

Op de achtergrond weerklinkt het gedaver van de trein die ons van Jakarta naar Yogjakarta voert, en ik sla de eerste bladzijden om van De laatste wereld. Een groenachtig landschap met rijstvelden zover het oog kan zien, die bewerkt worden door mannen en vrouwen met kromme ruggen, het typische kegelvormige hoofddeksel, en bijgestaan door witte magere koeien, vormen het decor. Hier wordt het land niet door machines bewerkt, maar nog door mens en dier. Om de zoveel kilometer stijgt een rookpluim op uit dit groene landschap. Geoogste delen van het rijstveld worden in vuur en vlam gezet, in de assen komt er weer plaats vrij voor nieuw leven.
 
Schrijver Christoph Ransmayr begint zijn verhaal eveneens in het vuur. Ovidius wordt door keizer Augustus uit Rome verbannen naar het einde van de wereld, de ijzeren stad Tomi. Voor zijn vertrek legt hij zijn belangrijkste werk, het manuscript van Metamorfosen, om onbekende reden in as. De lezer volgt het hoofdpersonage Cotta, een bewonderaar van de Romeinse dichter, die jaren later afreist naar het verbanningsoord nadat het gerucht de ronde doet dat Ovidius overleden is. Cotta, vastbesloten om het mysterie rond de dichter en zijn Metamorfosen op te lossen, treft echter een grauwe stad aan bij de Zwarte Zee die tegen de rotsen is aangebouwd. De bewoners van Tomi vertonen raadselachtige karaktertrekken en hun uiterlijk ondergaat de vreemdste gedaantewisselingen. Niet alleen de mensen, ook de omgeving is onderhevig aan bizarre transformaties. De schrijver hanteert een mystieke stijl die moeilijk te volgen is in het begin, maar eens je in het boek zit, laat het je niet meer los. Ransmayr roept fascinerende beelden op en heeft een heel eigenaardige vertelstem, die ik zeer kan smaken.
 
Terwijl ik dit schrijf heb ik zojuist zelf een nieuwe wereld leren kennen. De pracht van het eiland Karimunjawa, ten Noorden van Java, begrijp je pas ten volle tijdens het snorkelen. Onder het helblauwe water gaat er een onbekende wereld open, een wereld die nog het best te vergelijken is met grootmoeders aquarium waarin je rondzwemt, maar dan heel erg groot. Clownvissen, koraalvlinders, keizersvissen en nog tal van andere tropische vissoorten zwemmen jachtig onder je door en verdwijnen in de donkere gaten en spleten van het koraal. Deze onderwatersafari blijft me bij elke duik opnieuw verbazen. Hier besef je weer hoe uniek en magistraal onze wereld is, onze eerste en voorlopig laatste wereld.