Menu

Winterse gedichten voor bij de kachel

Leestip van Sandra Roobaert lezer, blogger, dichter

Winterse gedichten voor bij de kachel

Aanbevolen voor: 
Voor Russen klopt mijn hart wat sneller. Nu niet per se voor de gemiddelde Vanja, Sasha of Misja, maar als ze schrijven, schilderen of componist zijn zit ik toch ietsje meer vooraan op m’n stoel. Zo ook bij deze Alexander Koesjner. Typisch voor de Russische poëzie is het sterk vasthouden aan versvoeten en rijmschema’s, tot helemaal in deze eeuw. De klassieke traditie van Poesjkin en Lermontov zit er diep in. De gedichten in ‘Apollo in de sneeuw’ dateren uit de periode 1962-1999, maar niks geen geëxperimenteer of zelfs maar vrij vers. Een hele klus voor de vertaler, al dat gerijm en die zinnen die in de oorspronkelijke taal kloppen als een bus. Soms lukt het Peter Zeeman wonderwel, andere keren bedient hij zich van halfrijm of de suggestie van rijm.

En waarover gaat deze uiterst leesbare en toegankelijke poëzie dan wel? Vooral over heel alledaagse dingen. En over de grote dingen gezien door de bril van de alledaagsheid. Koesjner observeert aandachtig en alsof hij heel vaak de zoomlens gebruikt. Haalt de evidentie uit de dingen waar we meestal aan voorbij lopen en wordt daardoor een beetje filosoof. In een titelloos gedicht schrijft hij drie strofen over hoe een wijnglas in je hand voelt en dan:

Ben niet vurig, niet het soort genieter
Dat vroegtijdig al is opgebrand,
Meer een luisteraar en een bespieder,
Draaier van een wijnglas in een hand.


Schommelaar van ‘t wijnglas, zijn versneller,
Kijken naar wat fonkelt in het licht,
Ondergangversneller, vragensteller,
Leedvoorkomer, hoopvol tegenwicht.


Daar heeft hij zichzelf mooi getypeerd. Koesjner schrijft onder andere over het gedateerde fenomeen van het versturen van telegrammen – het woord ‘tumor’ kost net zo veel om te versturen als het woord ‘geluk’ –, over een waterkaraf op een bureau, bezoek aan een pasgeboren baby dat hem aan de aanbidding der wijzen doet denken, twee jongens op een wip in de regen wiens jeugd eeuwig lijkt te duren, en meer dan eens over sterven. Een stervende man die vanuit z’n ziekenhuisbed naar buiten kijkt, momenten van denken aan sterven. Dat klinkt dan zo:

Sterven is zacht gaan ruisen, inhaken
Op gelispel van loof in de wind.
Sterven is op een hof aanbelanden
Waar zich Richard of Arthur bevindt.

‘t Is de hardste noot weten te kraken,
Inzicht krijgen, van Z terug naar A,
Ineens tijdgenoot worden van allen,
Op wie dan nog in leven zijn na.


Er zitten mindere gedichten tussen, en waarschijnlijk doet hier en daar de vertaling onvermijdelijk wat afbreuk, maar alles bij elkaar is dit een bundel om op een gure winteravond met een glas wijn of een kop thee van te genieten bij de kachel. En als ik nog even mag mopperen: waarom is er niet voor gekozen om de oorspronkelijk Russische teksten naast de Nederlandse vertaling af te drukken, zoals wel vaker gebeurt bij vertaalde poëzie? Omdat er in het Nederlandse taalgebied nu ook weer niet zo velen Russisch lezen en begrijpen? Jammer is dat voor de slavisten en studenten slavistiek en vertaalkunde onder ons, het zou deze uitgave net dat tikkeltje meer hebben gegeven.

'Apollo in de sneeuw' is nog niet te vinden in de Leuvense bib, maar dat is vast binnenkort wel het geval.
Suggesties: 
De ideale soundtrack voor dit boek?
Lieder ohne Worte - Felix Mendelssohn
 
Leestip van Sandra Roobaert lezer, blogger, dichter
Deel deze tip:

Reactie toevoegen

Filtered HTML

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Image CAPTCHA
Type de code over in bovenstaand veld.

Reacties